Beëdigingsmijmeringen
Hoe beleeft een muzikant een militaire beëdiging? We nemen je mee in een persoonlijke kijk op een ceremonie. Niet alleen de muziek, maar juist ook de geluiden, de kleine observaties en de momenten waar je misschien nog helemaal niet aan gedacht had. Kijk, luister en ervaar door de ogen van een muzikant wat een beëdiging bijzonder maakt.
Een witte, loodsachtige muur met een groene lichtbak, met daarop in een jarennegentiglettertype de naam van de sporthal die daar gevestigd is. Ik sta er pak ‘m beet anderhalf à twee uur recht voor en hoewel ik me ontzettend heb voorgenomen om ter wille van dit verhaal te onthouden wat de generieke naam van de betreffende sporthal is, zou ik het je niet kunnen zeggen. Het is zaterdagmiddag en we begeleiden de beëdiging van ruim zeventig militairen van 20 Infbat KNR. We zijn in Voorschoten. Ik dacht dat ik er nog nooit geweest was, maar onderweg ben ik erachter gekomen dat het in de buurt van de Westfield Mall of the Netherlands is. Dat weet de burger in mij dan weer.
Zo’n beëdiging heeft een vaste volgorde. Ik zal je de details besparen, maar omdat de editie van vandaag publiekelijk toegankelijk is, lopen we vooraf een stukje door de pittoreske straatjes van het dorp. Het zou ook een stad kunnen zijn. Ik heb geen idee, dat is het mooie van het militaire muzikantenleven: je hoeft helemaal niet te weten waar je bent om je ding te doen. Ik kan nooit zo heel goed om me heen kijken terwijl ik marcheer en speel tegelijk, maar wat ik wel kan zien, zijn prachtige huisjes, wat sfeervolle horeca en mensen die staan te filmen langs de weg. Alles aan deze mars belooft me dat de beëdiging ook sfeer heeft, maar niets blijkt minder waar. De lucht is zo grijs dat zelfs de uitbundige gele en oranje tinten van de herfstbomen om ons heen nogal flets worden. De locatie van vandaag blijkt een voor de gelegenheid leeg geveegde parkeerplaats van een sporthal. Achter ons een brandweerkazerne en voor ons dus die loods van een sporthal.
Het is waterkoud als de vaandelwacht uittreedt en de daadwerkelijke beëdiging aanvangt. Om de één of andere reden loopt er al de hele beëdiging een adjudant met telkens verschillende naar ik aanneem lokale journalisten over het square heen. Ik blijf maar kijken naar de neonsneakers van een van de jongere fotografen. Er zit aan de zijkant een felroze vlak dat schreeuwt om mijn aandacht. Het is een schril contrast met de vijftig tinten groen die wij als militairen dragen. Het heeft een bepaalde mate van ontheiliging en tegelijk iets midden-in-de-maatschappij, dat hij bijna onverschrokken misplaatst in een generieke winterjas en op die uitgesproken felle sneakers over het heilige der heiligen loopt.
Ik mijmer over waarom ik deze parkeerplaats, die feitelijk niet meer dan dat is, ineens die bepaalde mate van heiligheid, of in elk geval diepe plechtigheid, toedicht. Het feit dat we er een ceremonie uitvoeren, dat we daar aantreden en daar ons vaandel mee naartoe nemen, maakt dat die plek ineens meer is dan ze daarvoor was. Meer dan een plek waar op woensdagavond verhitte vaders en moeders net na de avondspits hun kind naar een sporttraining brengen. Meer dan een plek waar je na een gewonnen wedstrijd juicht of na een beroerde training sip naar huis gaat. Het feit dat wij tradities of misschien, wanneer ik in een sentimentele bui ben, rituelen uitvoeren, maakt dat deze parkeerplaats ineens zo veel meer is. De woorden die uitgesproken worden, die er klinken. De woorden trouw, gehoorzaamheid en onderwerping, van die woorden die je niet op dagelijkse basis in het voorbijgaan hoort. Een kind dat net te hard tegen zijn moeder kletst op de achtergrond, de ritmische stapjes als het vaandel beweegt, het geklik van de camera’s van de lokale pers, een kat die schaamteloos midden tussen ons doorloopt. Heldere stemmen van militairen die de eed afleggen en dwarrelende herfstblaadjes die dapper hun best doen om ondanks alle grauwheid van deze dag een beetje kleur af te geven. De geluiden die bij een beëdiging horen. Voor me zie ik vier baretten met daaronder vier rode wangen van de kou: mijn collega’s die in het rijtje voor me staan. We doen het samen.
Na afloop marcheren we terug. De IMMS Holland-mars motiveert ons het laatste stukje van de straten door. De priklichtjes die tussen de gevels hangen geven een gele gloed af en maken de grijze dag ineens een stuk sfeervoller. Ik kan heus niet ontkennen dat zo’n beëdiging af en toe best afzien is (en okee, soms zelfs een tikje saai), maar als ik er goed over nadenk, vind ik het toch wel een gigantisch voorrecht om dit te mogen doen. Ik recht mijn rug, bijt nog even door, voel de kou op mijn huid en de warmte in mijn lijf. Het doet ertoe.
